نکات فنی چاپ و صحافی

آموزش روش‌های نصب پلاک و حکاکی لیزری روی لوح‌های تقدیر

لوح تقدیر تنها یک تکه کاغذ نیست؛ گاهی یک اثر هنری صنعتی است که از ترکیب فلز، چوب، مخمل و تکنولوژی لیزر ساخته می‌شود. یکی از نفیس‌ترین انواع تقدیرنامه‌ها، مدل‌هایی هستند که متن به جای چاپ روی کاغذ، بر روی پلاک‌های فلزی (استیل، برنج یا مولتی‌استایل) حک می‌شود. اما سوال مهم اینجاست: این پلاک‌های براق و زیبا چگونه با ظرافت و استحکام روی بدنه اصلی لوح نصب می‌شوند؟

فرآیند نصب پلاک روی لوح تقدیر شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد؛ یک چسب زدن معمولی! اما اگر تجربه‌ی کافی نداشته باشید، ممکن است با مشکلاتی مثل کج شدن پلاک، شره کردن چسب از زیر کار، یا کنده شدن پلاک پس از چند روز مواجه شوید. ما در کارگاه تخصصی دهخدا، روزانه صدها پلاک را با دقت میلی‌متری مونتاژ می‌کنیم. در این مقاله آموزشی، فوت‌وکوزه‌گری نصب پلاک و حکاکی لیزری را با شما به اشتراک می‌گذاریم.

انواع پلاک‌های قابل نصب روی لوح

قبل از اینکه دست به چسب شوید، باید جنس پلاک را بشناسید. هر متریالی قلق خاص خودش را دارد:

  1. مولتی‌استایل (ABS): رایج‌ترین متریال در بازار. ورقی پلاستیکی با روکش طلایی یا نقره‌ای خش‌دار یا براق. بسیار سبک و انعطاف‌پذیر است و برش آن با لیزر آسان است.
  2. استیل و برنج (فلز واقعی): سنگین، گران‌قیمت و بسیار شیک. حکاکی روی این‌ها معمولاً با اسیدکاری یا چاپ فلت‌بد انجام می‌شود. نصب این پلاک‌ها به دلیل وزن بالا، نیاز به چسب‌های قوی‌تر دارد.
  3. پلکسی گلاس: ورق‌های شفاف یا رنگی که معمولاً به عنوان زیره یا قاب دور پلاک استفاده می‌شوند.

حکاکی لیزری؛ جادوی نور بر روی فلز

قبل از نصب پلاک روی لوح تقدیر، باید متن و طرح روی آن حک شود. امروزه دستگاه‌های برش و حکاکی لیزری (CO2 و فایبر) این کار را با دقتی میکرونی انجام می‌دهند.

مراحل حکاکی:

  1. طراحی فایل: طرح باید به صورت وکتور (خطی) در نرم‌افزارهایی مثل کورل دراو (CorelDraw) آماده شود. خطوط دور برای برش (Cut) و خطوط داخل متن برای حکاکی (Engrave) تعریف می‌شوند.
  2. تنظیم قدرت دستگاه: برای ورق مولتی‌استایل، قدرت لیزر باید طوری باشد که فقط لایه رویی (روکش طلایی) را بسوزاند تا رنگ سیاه زیرین نمایان شود. اگر قدرت زیاد باشد، ورق ذوب می‌شود و اگر کم باشد، متن خوانا نمی‌شود.
  3. تمیزکاری: پس از حکاکی، معمولاً دوده و گرد و غبار روی پلاک می‌نشیند. با استفاده از الکل سفید و یک دستمال نخی نرم، سطح پلاک را تمیز کنید تا براق شود.

آموزش گام‌به‌گام نصب پلاک روی لوح

حالا که پلاک آماده است، نوبت به مونتاژ می‌رسد. این مراحل را با دقت دنبال کنید:

گام اول: انتخاب چسب مناسب

انتخاب چسب اشتباه، قاتل لوح تقدیر است!

  • چسب دوطرفه سلولزی (Tape): بهترین و تمیزترین گزینه برای ورق‌های مولتی‌استایل سبک. این چسب‌ها پشت پلاک چسبانده می‌شوند و هیچ کثیف‌کاری ندارند.
  • چسب فوری (123): برای پلاک‌های سنگین فلزی یا چوبی مناسب است اما خطر سفیدک زدن دور کار را دارد.
  • چسب آهن/سینا: برای اتصال‌های بسیار قوی و دائمی روی سطوح ناهموار (مثل مخمل پرزدار) استفاده می‌شود.

گام دوم: آماده‌سازی سطح

محل نصب پلاک (مثلاً داخل جعبه جیر یا روی چوب) باید کاملاً تمیز و خشک باشد. اگر روی سطح مخمل کار می‌کنید، پرزهای اضافه را با چسب نواری بگیرید.

گام سوم: تراز کردن (مهم‌ترین مرحله)

چشم انسان خطای دید دارد. هرگز چشمی پلاک را نچسبانید.

  • از یک خط‌کش یا شابلون (Jig) استفاده کنید تا فاصله پلاک از لبه‌های بالا، پایین و طرفین دقیقاً یکسان باشد.
  • اگر تیراژ کار بالاست، حتماً یک “قید” (شابلون چوبی) بسازید که پلاک دقیقاً در محل خود بنشیند.

گام چهارم: چسباندن نهایی

  • اگر از چسب دوطرفه استفاده می‌کنید: روکش چسب را بکنید، پلاک را به آرامی روی سطح قرار دهید (بدون فشار) و وقتی از تراز بودن مطمئن شدید، با کف دست محکم فشار دهید.
  • اگر از چسب مایع استفاده می‌کنید: چسب را به صورت زیگزاگ پشت پلاک بزنید (نزدیک لبه‌ها نزنید تا بیرون نزند) و سریع بچسبانید.

تکنیک “پاسپارتو” برای زیبایی بیشتر

برای اینکه نصب پلاک روی لوح تقدیر جلوه‌ی حرفه‌ای‌تری داشته باشد، معمولاً پلاک اصلی را مستقیماً روی بدنه نمی‌چسبانند. بلکه ابتدا پلاک حکاکی شده را روی یک زیره (Base) کمی بزرگتر می‌چسبانند و سپس کل مجموعه را روی لوح نصب می‌کنند.
به این زیره اصطلاحاً پاسپارتو یا قاب گفته می‌شود. مثلاً پلاک طلایی روی یک زیره‌ی پلکسی مشکی یا چوب قهوه‌ای چسبانده می‌شود. این کار باعث ایجاد یک حاشیه رنگی زیبا و بُعددار شدن (سه‌بعدی شدن) کار می‌شود.

اشتباهات رایج در نصب پلاک

  1. استفاده بیش از حد از چسب مایع: باعث می‌شود چسب از کنار پلاک بیرون بزند و روی مخمل یا گالینگور لکه ایجاد کند که پاک کردنش تقریباً غیرممکن است.
  2. کج چسباندن: اگر پلاک کج شود و بخواهید آن را بکنید، معمولاً سطح زیرین (کاغذ یا مخمل) پاره می‌شود و لوح خراب می‌شود.
  3. ماندن اثر انگشت: پلاک‌های مولتی‌استایل براق (آینه‌ای) به شدت لک‌پذیر هستند. همیشه هنگام مونتاژ از دستکش نخی استفاده کنید.

جمع‌بندی: هنرِ دقت و ظرافت

همانطور که دیدید، نصب پلاک روی لوح تقدیر ترکیبی از مهارت فنی، شناخت متریال و ظرافت هنری است. یک لوح تقدیر نفیس، حاصل کنار هم قرار گرفتن ده‌ها جزئیات کوچک است که با دقت میلی‌متری اجرا شده‌اند. اگر قصد دارید برای سازمان خود لوحی تهیه کنید که در شان برندتان باشد، کیفیت مونتاژ و تمیزی کار را دست کم نگیرید.

ما در کارگاه تولیدی دهخدا، با بهره‌گیری از دستگاه‌های لیزر پیشرفته و کادری مجرب، تضمین می‌کنیم که محصول نهایی بدون کوچکترین نقص و با بالاترین استاندارد کیفی به دست شما برسد.

برای مشاهده نمونه کارهای اجرا شده و خرید لوح تقدیر، همین حالا روی لینک زیر کلیک کنید.

سوالات متداول

۱. بهترین چسب برای چسباندن پلاک مولتی استایل روی مخمل چیست؟

برای مخمل، چسب‌های دوطرفه فوم‌دار (نه سلولزی نازک) یا چسب حرارتی صنعتی بهترین گزینه هستند. چسب دوطرفه سلولزی ممکن است روی پرزهای مخمل خوب نچسبد و بعد از مدتی ول کند.

۲. آیا حکاکی لیزری رنگی هم داریم؟

خیر، لیزر ماهیت سوزاندن دارد. رنگ حکاکی بستگی به لایه زیرین متریال دارد. در مولتی‌استایل طلایی، حکاکی سیاه می‌شود (چون مغزی ورق سیاه است). برای داشتن متن رنگی، باید از روش “چاپ فلت‌بد” یا “سیلک” استفاده کنید، نه حکاکی.

۳. تفاوت مولتی استایل خش‌دار و براق چیست؟

مدل براق (آینه‌ای) دقیقاً مثل آینه تصویر را بازتاب می‌دهد و بسیار لوکس است اما اثر انگشت و خط و خش را نشان می‌دهد. مدل خش‌دار (Brush) مات‌تر است، خط و خش را نشان نمی‌دهد و خوانایی متن روی آن بیشتر است. برای متون طولانی، مدل خش‌دار پیشنهاد می‌شود.

۴. هزینه حکاکی و نصب پلاک چقدر است؟

هزینه بر اساس “سانتی‌متر مربع” پلاک و “زمان حکاکی” محاسبه می‌شود. هرچه متن و طرح پیچیده‌تر باشد، زمان کار لیزر بیشتر و هزینه بالاتر است. هزینه نصب معمولاً روی قیمت نهایی لوح محاسبه می‌شود.

۵. اگر پلاک کج چسبید چه کار کنیم؟

اگر از چسب دوطرفه استفاده کرده‌اید، می‌توانید با سشوار گرفتن روی پلاک (حرارت ملایم)، چسب را نرم کنید و به آرامی با یک کاردک پلاستیکی آن را جدا کنید. اما اگر از چسب ۱۲۳ استفاده شده، متاسفانه احتمال سالم درآوردن پلاک بسیار کم است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *